Dziurawy budżet gminy Rzezawa (2): Kto zadłużył gminę na 13 milionów?

W pierwszym odcinku niniejszego cyklu pisaliśmy o niepokojącym wzroście deficytów budżetowych gminy Rzezawa w ostatnich latach oraz o wydatkach na administrację.

Dziś pod lupę bierzemy zadłużenie gminy, które od kilku lat w gminie Rzezawa za kadencji wójta Mariusza Paleja rośnie w tempie nadzwyczaj niepokojącym.

W celu sprawdzenia stanu rzeczy sięgnęliśmy do oficjalnych źródeł: dokumentów Wieloletniej Prognozy Finansowej oraz do uchwał budżetowych. W każdym z tych dokumentów interesowała nas jedna wartość o nazwie „kwota długu” (dawniej zatytułowana jako „łączna kwota zadłużenia„).
Po zebraniu informacji rezultaty wyglądają następująco:

stan zadłużenia gminy Rzezawa 2006-2020

Do 2016 roku z jednym wyjątkiem zadłużenie utrzymywane było na poziomie nieprzekraczającym 10 mln zł. Począwszy od 2017 roku dług gminy już bardzo dynamicznie wzrastał. Jeśli zestawimy ze sobą rok 2016 i 2020, to okazuje się, że w ciągu 4 lat zadłużenie gminy wzrosło aż o 150% (z niecałych 9 mln w roku 2016 do 22 mln w roku 2020). To jest właśnie te tytułowe 13 milionów zwiększające zobowiązania gminne w ostatnim czasie.

Często używany wskaźnik w debacie o zadłużeniu stanowi wysokość długu w przeliczeniu na jednego mieszkańca. W gminie Rzezawa poziom ten nie przekroczył 950 zł aż do roku 2016 włącznie. W 2013 roku obniżył się nawet do kwoty 706 zł. Trzy lata temu rozpoczął się gwałtowny wzrost. W zestawieniu za IV kwartał 2017 roku kwota długu na mieszkańca wyniosła 1001 zł. Zestawienie porównawcze w serwisie PAP:
http://samorzad.pap.pl/depesze/redakcyjne.praca.akty/184206/Zadluzenie-na-mieszkanca-w-gminach-1001-1250-

Nie udało się nam znaleźć nowszych porównawczych zestawień ogólnopolskich, jednak zdecydowaliśmy się we własnym zakresie policzyć, jak zmieniała się kwota zadłużenia na mieszkańca w ostatnich latach w gminie Rzezawa:

rok 2018 – 1252 zł
rok 2019 – 1737 zł
rok 2020 – 1964 zł

co oznacza, że każdy z mieszkańców naszej gminy musiałby obecnie wrzucić prawie 2000 zł do wspólnej skarbonki, aby była możliwa spłata gminnych długów. To jest kwota wyższa o niemal 1300 zł niż 7 lat temu.

Co będzie dalej? Potencjalnych scenariuszy jest wiele. My skusiliśmy się na opracowanie możliwego rozwoju wypadków na podstawie obserwowanej w ostatnich latach tendencji. Jeśli gmina nie zwolni swojego dynamicznego tempa zwiększania zadłużenia, to całkiem realne jest osiągnięcie pod koniec kadencji długu w wysokości 35 milionów złotych.
Kolorem pomarańczowym oznaczyliśmy wartości prognozowane. Czarną linią zaznaczyliśmy tzw. linię trendu.

stan zadłużenia gminy Rzezawa, projekcja na lata 2021-2023

Czy nieposkromiony apetyt na inwestycje i związane z tym obciążanie gminy w perspektywie najbliższych kilkunastu lat jest właściwym wyborem w obecnej sytuacji gminy?
Czy przy ograniczonych możliwościach pozyskania funduszy warto ryzykować przeinwestowanie?
Czy ten finansowy statek płynie wprost na górę lodową? Czy da radę ją ominąć?
To są pytania otwarte.

Co złego z narastającym zadłużeniem może się stać? W temacie powiększającego się długu bardzo wymowna jest historia gminy Ostrowice z województwa zachodniopomorskiego. Pod koniec 2018 roku ta 2,5-tysięczna gmina osiągnęła ponad 50 mln zł długu, wskutek czego przestała istnieć.
Więcej informacji:
https://www.portalsamorzadowy.pl/prawo-i-finanse/gmina-ostrowice-zniknie-z-mapy-przez-dlugi,118828.html

W następnym odcinku naszego cyklu przyjrzymy się funduszom unijnym. Uprzedzając bieg zdarzeń: opiszemy jak bardzo gmina Rzezawa traci na dotkliwym braku tych dofinansowań w ostatnich latach.

Serdeczne podziękowania dla naszych Czytelników: za przesłany odnośnik do ogólnopolskiego rankingu gminnych zadłużeń oraz za ciekawe uwagi dot. budżetu na 2020 rok.

Źródła

BIP UG Rzezawa https://bip.malopolska.pl/ugrzezawa
lata 2011-2020: Wieloletnia Prognoza Finansowa (załącznik do uchwały budżetowej danego roku), pozycja 6 „Kwota długu”
w tym dla lat 2016 i 2020:

lata 2006-2010: uchwały budżetowe w gminnym BIP, dział Budżet i majątek
dane na temat liczby ludności w gminie Rzezawa: Główny Urząd Statystyczny, statystyki Google