Dziurawy budżet gminy Rzezawa (1): Czwarty rok z rzędu pod kreską

Jak mieszkańcy naszej gminy doskonale pamiętają, w piątek 20 grudnia podczas XIV sesji Rady Gminy radni uchwalili kontrowersyjny budżet na 2020 rok.
Podczas sesji wójt odczytał z kartki starannie ułożoną przemowę, a już w przedświąteczny poniedziałek w mediach urzędu gminy zaroiło się od entuzjastycznego przekazu rozpływającego się nad rzekomymi walorami uchwalonego budżetu.
Na tym jednak się nie skończyło. Urząd rozesłał ten sam tekst jako informację prasową do bocheńskich mediów (Bochnianin.pl, Bochnia z bliska, mojaBochnia). Do naszej redakcyjnej skrzynki tekst z gminy jednak nie trafił. Bardzo dziwne, prawda? 😉

Przekaz wyprodukowany przez urząd gminy budzi poważne wątpliwości przede wszystkim odnośnie obiektywności pewnego użytego w nim sformułowania. Już w drugim akapicie tekstu publikacja gminna w trybie orzekającym stwierdza, że

Uchwalony projekt budżetu na przyszły rok można z całą odpowiedzialnością nazwać budżetem zrównoważonego rozwoju.

Faktem to w żadnym wypadku nie jest. To jest przecież tylko opinia wójta wygłoszona publicznie podczas grudniowej sesji.
Jego opinia.
Nasza opinia jest diametralnie inna.
Otóż naszym zdaniem

z całą odpowiedzialnością uchwalony budżet można nazwać niezrównoważonym. Można go wręcz z całą odpowiedzialnością nazwać budżetem dziurawym.

Dziurawym jak wiele dróg w naszej gminie.

budżet gminy Rzezawa w roku 2020 z całą odpowiedzialnością można nazwać budżetem niezrównoważonym, można go wręcz z całą odpowiedzialnością nazwać budżetem dziurawym

Podczas swojego przemówienia wójt gminy Rzezawa Mariusz Palej stwierdził:

Projekt budżetu to więc sztuka kompromisu, która wymaga znalezienia złotego środka. Przez ostatnie lata udaje się to robić, czego efektem są liczne inwestycje realizowane na terenie naszej Gminy.

Po przeczytaniu wytłuszczonego zdania jesteśmy zmuszeni wyraźnie zaprotestować. Z całym szacunkiem, ale do złotego środka jest temu budżetowi bardzo daleko.

Strategia urzędu wygląda nadzwyczaj czytelnie: uwypuklać i wyolbrzymiać pozytywy, a milczeć o negatywach. Dlatego w autopromocyjnych publikacjach władz gminy aż roi się od słów-kluczy: inwestycje, rozwój, rekordy, miliony, wielomilionowe inwestycje.
Słodko, prawda? Naszym zdaniem takie słodzenie usilnie służy przesłonieniu prawdziwego obrazu kondycji finansów gminy.

Zatem zdejmujemy różowe wirtualne urzędowe okulary z napisem „Made in Urząd Gminy Rzezawa„, szeroko otwieramy oczy i odsłaniamy autentyczne słowa-klucze, z którymi wiąże się budżet na rok 2020. I nawet nie tylko 2020, bowiem początki tego finansowego zjazdu po równi pochyłej w dół sięgają aż 2015 roku (kiedy uchwalono budżet na rok 2016). Według wszelkich przesłanek konsekwencje budżetów ostatnich lat będą przez mieszkańców gminy odczuwane jeszcze przez bardzo długi czas.

Oto PRAWDZIWE słowa-klucze związane z budżetem gminy Rzezawa w ostatnich latach, oczyszczone ze sztucznych upiększeń:

KREDYTY
POŻYCZKI
DEFICYT
ZADŁUŻENIE

O tym media urzędu gminy milczą. Milczą o konieczności finansowania wielomilionowych pożyczek i kredytów zaciąganych przez gminę, milczą o konieczności zaciągania kolejnych zobowiązań na spłatę kredytów. Milczą o piętrzących się od dawna zobowiązaniach. O nich słusznie wspomniał już przecież jeden z radnych podczas grudniowej sesji. Jak się doskonale domyślacie, bynajmniej nie był to radny z nieformalnego klubu „ZAWSZE ZA”.

Już od dawna przymierzaliśmy się do napisania o rzezawskim budżecie. Jednak wstrzymywaliśmy się z publikacją do czasu opublikowania grudniowej uchwały, co miało miejsce przedwczoraj, 17 stycznia.

Zatem przejdźmy do konkretów. Z budżetem obecnym i z budżetami ostatnich lat wiąże się kilka ważkich problemów. Ponumerujemy je kolejno.

Dziś pierwsze dwa.

PROBLEM 1
REKORDOWY DEFICYT LAT 2017-2020

Budżet 2020 jest faktycznie budżetem rekordowym. Jest czwartym z kolei budżetem, którego wynikiem jest WIELOMILIONOWY DEFICYT.
Po wyraźnie dodatnim bilansie lat 2012-2013 (1,8 mln zł oraz 1,1 mln zł) i nieznacznie dodatnim w latach 2014-2015 (87 tys. zł oraz 435 tys. zł) nadwyżka budżetu na rok 2016 wyniosła symboliczne 6500 zł.

Od 2017 roku nasza gmina już tylko nurkuje. Nurkuje coraz głębiej.

Rok 2017: blisko 1,5 miliona deficytu.
Rok 2018: blisko 3 miliony deficytu.
Rok 2019: ponad 5 milionów deficytu.
Rok 2020: ponad 2,5 miliona deficytu.

To jest sytuacja absolutnie bez precedensu w najnowszych dziejach gminy Rzezawa. Gmina od kilku lat świadomie wpędza się w sytuację najgorszą od co najmniej dwóch dekad.
Dostępne dane BIP sięgają 2002 roku, zatem robimy szybki rzut oka w przeszłość: pomiędzy 2002 a 2016 rokiem tylko raz doszło do sytuacji, by wynik budżetu był ujemny przez dwa lata z rzędu, poza tym projektowany budżet był na plusie. Na poniższym wykresie przedstawiamy, jak dokładnie to wyglądało w ciągu ostatnich 15 lat:

gmina Rzezawa z deficytem 4. rok z rzędu

Mamy co prawda dopiero styczeń, ale już dziś z niepokojem myślimy o grudniu i kolejnym gminnym rekordzie, który zamierzają nam w 2021 roku zafundować władze z gospodarzem gminy na czele.

PROBLEM 2
WZROST WYDATKÓW NA GMINNĄ ADMINISTRACJĘ

Pod lupę postanowiliśmy wziąć rozdział 75023 oznaczający wydatki na administrację urzędu gminy.

znaczny wzrost wydatków na administrację publiczną w latach 2015-2020

Sam wzrost wydatków jest zjawiskiem normalnym i w latach 2007-2014 procentowa dynamika przyrostu była z roku na rok co jednocyfrowa (z wyjątkiem roku 2008). W latach 2015-2017 tempo wyraźnie przyspieszyło. Rok 2015: 15%. Rok 2016: 10%. Rekordowym rokiem był 2017, w którym poziom wydatków na administrację publiczną wzrósł o 780 tysięcy złotych, czyli aż o 31% względem roku poprzedniego.

Proste porównanie okresów 6-letnich pokazuje, że:
pomiędzy rokiem 2014 a 2020 wydatki wzrosły aż o 59% (3,2 mln w roku 2020 względem 2 mln w roku 2014)
podczas gdy
pomiędzy rokiem 2008 a 2014 wydatki wzrosły tylko o 13% (2 mln w roku 2014 względem 1,8 mln w roku 2008)

To wszystko są fakty. To jest bezwzględna matematyka, a nie subiektywny upudrowany przekaz wydukany do mikrofonu z kartki i pośpiesznie rozesłany do okolicznych redakcji.

To wszystko w dzisiejszym odcinku, bo zrobiło się mroczno.
Ale mamy złą wiadomość. To jest tylko przedsmak jeszcze czegoś gorszego.

Najbardziej zatrważające wskaźniki liczbowe przedstawimy w drugim odcinku.

Źródła

Uchwała budżetowa na 2020 rok
https://bip.malopolska.pl/ugrzezawa,a,1713800,uchwala-nr-xiv9319-rady-gminy-rzezawa-z-dnia-20122019-r-w-sprawie-uchwaly-budzetowej-gminy-rzezawa-n.html

Uchwała budżetowa na 2019 rok
https://bip.malopolska.pl/ugrzezawa,a,1601256,uchwala-nr-iii1518-rady-gminy-rzezawa-z-dnia-21-grudnia-2018-r-w-sprawie-uchwaly-budzetowej-gminy-rz.html

Uchwała budżetowa na 2018 rok
https://bip.malopolska.pl/ugrzezawa,a,1415451,uchwala-budzetowa-na-2018-rok.html

Uchwała budżetowa na 2017 rok
https://bip.malopolska.pl/ugrzezawa,a,1277293,uchwala-nr-xxvi1612016-rady-gminy-rzezawa-z-dnia-29-grudnia-2016-r-w-sprawie-budzetu-gminy-rzezawa-n.html

Pozostałe uchwały budżetowe z lat 2002-2016 znaleźć można w gminnym BIP w dziale Budżet i majątek.
Analizowane wartości bilansu budżetowego ustalono na podstawie treści oryginalnej uchwały budżetowej w każdym roku.

Wyszczególnienie wydatków na administrację publiczną w urzędzie gminy znajduje się w dziale 750 (rozdział 75023) w załączniku numer 2 każdej uchwały budżetowej.

Informacja prasowa urzędu opublikowana w serwisie Bochnianin.pl (23 grudnia 2019)
https://bochnianin.pl/16582/rzezawa-juz-z-budzetem-na-2020-lista-inwestycji/

Materiał prasowy urzędu opublikowany w serwisie bochniazbliska.pl (23 grudnia 2019)
https://bochniazbliska.pl/wydarzenia/rzezawa-11-mln-na-inwestycje-rada-gminy-rzezawa-przyjela-projekt-budzetu-na-przyszly-rok/